INFORMATION OF FORENSIC SCIENCE

  ### फॉरेन्सिक सायन्स आणि न्यायालयाचा संबंध   फॉरेन्सिक सायन्स आणि न्यायालय यांचा संबंध गुन्हेगारी न्याय प्रणालीतील एक अत्यंत महत्त्वाचा घटक आहे. फॉरेन्सिक सायन्समुळे गुन्ह्यांची वैज्ञानिक तपासणी शक्य होते , जी न्यायालयात सादर करून आरोपीला दोषी किंवा निर्दोष ठरविण्यास मदत करते. यामुळे फॉरेन्सिक सायन्स हा न्यायिक प्रक्रिया आणि निर्णय घेण्यात महत्त्वाचा आधार बनला आहे.   ### १. पुरावे गोळा करण्याची प्रक्रिया फॉरेन्सिक सायन्स न्यायालयीन प्रकरणांमध्ये मुख्यतः पुरावे गोळा करण्याची भूमिका बजावते. गुन्हा घडल्यानंतर , फॉरेन्सिक तज्ञ घटनास्थळी जाऊन फिंगरप्रिंट्स , रक्ताचे नमुने , डीएनए पुरावे , आणि इतर शारीरिक पुरावे गोळा करतात. हे सर्व पुरावे न्यायालयात आरोपीच्या विरोधात किंवा त्याच्या समर्थनार्थ सादर केले जातात.   ### २. वैज्ञानिक पुराव्यांचे महत्त्व न्यायालयात गुन्हे सिद्ध करण्यासाठी वैज्ञानिक पुरावे अत्यंत महत्त्वाचे असतात. फॉरेन्सिक सायन्सच्या सहाय्याने पुराव्यांची सत्यता सिद्ध होते आणि त्याच्यावर आधारित निर्णय घेणे सोपे होते. डीएनए तपासणी , फिंगरप्रिंट्स...

  खाजगी फॉरेन्सिक तज्ञांचे न्यायालयात महत्त्व आणि स्वीकार   गुन्हेगारी तपासणीमध्ये फॉरेन्सिक सायन्सची भूमिका अतिशय महत्त्वाची ठरते. पारंपारिक सरकारी फॉरेन्सिक तज्ञांबरोबरच खाजगी फॉरेन्सिक तज्ञही न्यायालयीन प्रकरणांमध्ये महत्त्वाची भूमिका बजावतात. खाजगी फॉरेन्सिक तज्ञांचे निष्कर्ष आणि त्यांची साक्ष न्यायालयात स्वीकारली जाते का , हा अनेकदा चर्चेचा विषय असतो. वास्तविक पाहता , खाजगी फॉरेन्सिक तज्ञांचे पुरावे आणि त्यांची साक्ष न्यायालयात स्वीकारण्यासारखी असते , परंतु त्यासाठी काही आवश्यक अटी आणि नियम आहेत.   ### १. खाजगी फॉरेन्सिक तज्ञांची भूमिका                                     खाजगी फॉरेन्सिक तज्ञ हे तज्ज्ञ व्यक्ती असतात ज्यांनी गुन्हेगारी तपास , पुरावे विश्लेषण , आणि विज्ञानाच्या विविध शाखांमध्ये विशेष प्रशिक्षण घेतलेले असते. सरकारी संस्थांकडे जास्त काम असल्यामुळे काही वेळा खाजगी फॉरेन्सिक...

  फॉरेन्सिक सायन्स सामान्य लोकांना कसे मदत करते ?   फॉरेन्सिक सायन्स हे गुन्हेगारी तपासात वापरले जाणारे एक महत्त्वाचे शास्त्र आहे. पण हे शास्त्र केवळ पोलिस आणि न्यायालयांसाठी मर्यादित नाही , तर सामान्य लोकांसाठी देखील उपयुक्त आहे. फॉरेन्सिक सायन्सद्वारे सामान्य लोकांना विविध प्रकारे मदत मिळते , जसे की खोट्या आरोपांपासून बचाव , हक्काची वसुली , आणि न्याय मिळविण्यात सहकार्य.   ### १. खोट्या आरोपांपासून बचाव फॉरेन्सिक सायन्सच्या सहाय्याने , खोट्या किंवा फसवणुकीच्या आरोपांपासून बचाव करणे शक्य होते. उदाहरणार्थ , जर एखाद्याला चुकीचे फसवणूक प्रकरणात अडकवले गेले असेल तर हस्ताक्षर किंवा फिंगरप्रिंट तपासणीद्वारे दोषमुक्त सिद्ध केले जाऊ शकते.   ### २. अपघात आणि मृत्यूंची सत्यता अनेक वेळा अचानक मृत्यू किंवा अपघाताची कारणे स्पष्ट नसतात. अशा परिस्थितीत फॉरेन्सिक तज्ञ शवविच्छेदन (पोस्टमार्टम) आणि विविध प्रकारच्या वैज्ञानिक तपासण्या करून मृत्यूचे खरे कारण शोधू शकतात. यामुळे कुटुंबाला न्याय मिळण्यास मदत होते.   ### ३. खोटे दस्तऐवज ओळखणे सर्वसामान्य व्यक्ती फ...